Czwartki u Matejków

24 05/2018
 
 
 
 
 

„(...) róże cudownie kwitną, a fiołki pachną na cały ogród” pisała Modrzejewska do Teofilii i Józefa
Chałpowskich, w grudniu ciesząc się pięknym kwiatami w ogrodzie swej kalifornijskiej rezydencji. W
połowie listopada oprócz róż, jak donosiła szwagierce Annie Chłapowskiej – „przed domem kwitnące (...)
heliotropy, pomarańcze i cytryny”, a w maju - przyjaciółce Marii Faleńskiej – „na podwórku jedynie fuksje,
wino”. W lipcu we Lwowie sprzedawała kwiaty na festynie, zbierając datki na cele charytatywne – w ciągu
godziny sprzedała róż za 200 florenów! W czerwcu dostała kosz kwiatów z biało-czerwoną gwiazdą, wysoki
na siedem stóp tak piękny, że aż utrwalono go na fotografii. Kwiaty towarzyszyły Modrzejewskiej przez całe
życie – w kwiaty strojne były jej kostiumy teatralne, rysowała je na marginesach ról, ofiarowywała
przyjaciołom, hodowała słynne na całą Kalifornię róże, jedna z jej najsłynniejszych postaci scenicznych
Adrianna umiera od woni zatrutego bukietu, Ofelia w scenie szaleństwa bezradnie spogląda na trzymane w
dłoniach pąki. Historia kwiatów w życiu Modrzejewskiej równie jest ciekawa jak sama postać Artystki.
Zapraszamy do opowieści.
Dr Alicja Kędziora doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Zarządzania Kulturą Instytutu Kultury
UJ, kierownik Pracowni Dokumentacji Życia i Twórczości Heleny Modrzejewskiej UJ, vice-prezes Fundacji
dla Modrzejewskiej, Zastępca Dyrektora Sinfonia Iventus. Autorka monografii Polskie życie teatralne w
Rosji w latach 1882–1905(Kraków 2009), kilku opracowań materiałów źródłowych oraz kilkudziesięciu
artykułów mówiących o zarządzaniu kulturą oraz poruszających zagadnienia historyczno teatralne,
współautorka podręcznika do nauczania języka polskiego jako obcego (Materiały do nauczania języka
polskiego dla studentów zagranicznych CMUJ, pierwsze wydanie 2008). Laureatka nagrody Ars
Quaerendi, stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego dla młodych naukowców.

 
 
 
 
W końcu lat 60. XIX wieku Modrzejewska przyjechała do Warszawy, najpierw na gościnne występy, a potem po stały angaż. Gra krakowskiej gwiazdy, a także wzniecona wokół niej prasowa egzaltacja wywołały mieszane reakcje aktorów warszawskiej sceny. Tematem wykładu będą relacje między artystami scen rządowych w Warszawie a nieznaną i ambitną Galicjanką.
Postaramy się pokazać, do jakiego środowiska zawodowego trafiła Modrzejewska, z kim współpracowała, z kim rywalizowała, po kim objęła schedę i komu przekazała swoje role, wyjeżdżając do Ameryki. Dlaczego aktor-kronikarz Michał Chomiński uznał ją za "nieszczególną koleżankę"? Co myślała o Modrzejewskiej emerytowana gwiazda Leontyna Halpertowa? Będzie to okazja, by sprostować lub zniuansować opinie o nieufności warszawskich aktorów wobec Modrzejewskiej, a także by pokazać trwający przez cały wiek fenomen przenikania krakowskich "sił twórczych" na warszawską scenę.

Prowadzenie: dr hab. Dorota Jarząbek-Wasyl – pracuje w Katedrze Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się historią form dramatycznych i scenicznych w XIX i XX wieku. Interesuje ją zwłaszcza proces narodzin widowiska, etyka i praktyka działań aktora oraz obyczajowość teatralna. Autorka recenzji teatralnych, kilkudziesięciu artykułów naukowych oraz książek: Słowo i głos, Za kulisami Narodziny przedstawienia w teatrze polskim XIX wieku. Fenomen rozmowy w dramacie w ujęciu teoretycznym i historycznym (2006). Ostatnio, wraz z Agnieszką Wanicką, przygotowała do druku dzieło Władysława Krogulskiego (W. Krogulski, Notatki starego aktora. Przewodnik po teatrze warszawskim XIX wieku, 2015)
 
 
 
 
 
 
 
22 lutego godzina 18.00
 
Teatr XIX wieczny to przede wszystkim teatr aktora. Pierwsze oznaki zmian nastąpiły na przełomie XIX i XX wieku. Jednak warto opowiedzieć o tym jak w tym odległym dla nas czasie aktorzy dbali o swoje kostiumy, rekwizyty. Zwłaszcza w kontekście Heleny Modrzejewskiej, która odbyła wiele tournée teatralnych, występowała na wielu scenach amerykańskich, angielskich i polskich
Sama dbała o swoje stroje i sceniczne dodatki. Podczas naszego spotkania postaramy się odpowiedzieć sobie na pytanie jak wyglądały prace nad spektaklem, jak odpracowywano role, dbano o dekoracje. Jakie obowiązki miał aktor, a jakie reżyser. Wszystko to pokażemy opierając się na dorobku Heleny Modrzejewskiej i aktorów z jej epoki.
 
 

Komentarze